maandag 14 augustus 2017

Joachim Meyerhoff - Alle doden vliegen hoog



Leesbaar en grappig boek
Dit is het derde boek dat ik van Joachim Meyerhoff heb gelezen in zijn biografische romantrilogie en het eerste boek uit de reeks. Dat ligt niet aan mij, uitgeverij Signatuur heeft de boeken in een andere volgorde uitgebracht na het grote succes van het tweede boek in Duitsland. In ‘Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest’ vertelt hij over zijn jeugd als zoon van het hoofd van een psychiatrische kliniek, maar wel terugkijkend vanuit het heden. In ‘Ach, deze leegte, dezeverschrikkelijke leegte’ blikken we terug op de periode vanaf zijn 18 tot ongeveer zijn 22e wanneer hij op de toneelschool zit en bij zijn excentrieke grootouders woont. In dit eerste deel ‘Alle doden vliegen hoog’ volgen we Joachim op zijn avontuur in Amerika.

Joachim besluit dat het Noord-Duitse stadje waar hij is opgegroeid is ontgroeid en dat het goed zou zijn om een jaar op uitwisseling naar Amerika te gaan. Doordat hij de vragenlijst zo onwaarschijnlijk mogelijk heeft ingevuld komt hij terecht in een streng gelovig gezin in Laramie, Wyoming met een onuitstaanbare gastbroer die het liefst niets met hem te maken heeft. Hij heeft het naar zijn zin in Amerika en maakt interessante observaties en dan gebeurt er iets wat we allemaal al weten (omdat we de andere twee boeken al gelezen hebben). Zijn vader belt dat zijn broer is overleden, auto-ongeluk. Hij vliegt naar huis voor de begrafenis maar gaat al snel weer terug. In Amerika wordt hij deel van het basketbalteam, leert een meisje kennen en vergeet dat zijn broer dood is. Want wat je niet verteld, is niet waar.

Meyerhoff heeft een erg vermakelijk boek geschreven over een puber in Amerika. Het is grappig om te zien hoe hij probeert om er bij te horen en hoe hij dat ook opnieuw moet leren als hij weer thuis komt. Een bijzondere ervaring dat zijn broer in dit boek zowel dood als levend is. In tegenstelling tot het vorige boek vond ik deze erg leesbaar en grappig. Een verademing haast.



'Alle Toten fliegen hoch' - trilogie
Alle doden vliegen hoog (eerste uitgave 2011, NL uitgave 2017)
Wanneer wordt het eindelijkweer zoals het nooit is geweest (eerste uitgave 2013, NL uitgave 2015)
Ach, deze leegte, deze verschrikkelijkeleegte (eerste uitgave 2015, NL uitgave 2016)

zondag 9 juli 2017

Lidy Nicolasen - De geuzendochter


Prachtig historisch verhaal over de Slag op de Mookerheide
In ‘De Geuzendochter’ vertelt Lidy Nicolasen het verhaal van Geertruide Schruilenburg, dochter van Nella van de Riethorst. Ze wordt ook wel Kiste Trui genoemd, vandaar de ondertitel ‘De legende van Kiste Trui en de Slag op de Mookerheide’. Trui vertelt het verhaal van de Slag op de Mookerheide, sec als de chroniqueur van de geschiedenis, een rol die zij overneemt van meester Stein, maar ook persoonlijk, omdat het haar leven voor altijd heeft veranderd.

De tachtigjarige oorlog (1568-1648), ook wel de Nederlandse opstand genoemd, is de opstand van de Lage Landen tegen de Spaanse koning. Het is ook een godsdienstoorlog van de protestantse noordelijke Nederlanden tegen de katholieke Spaanse landvoogd. Op 14 april 1574 ontmoet het Spaanse leger van d’Avila en Mendoza het Nederlandse leger van Lodewijk en Hendrik van Nassau, broers van Willem van Oranje op de Mookerheide.

Meester Stein, de dorpsmeester, is al jaren bezig om een geschiedschrijving van de Slag op de Mookerheide te maken, waarbij hij zowel geschiedenisverslagen raadpleegt als zijn eigen herinneringen, want ook hij was er bij. We volgen het verhaal van de geschiedenis van Mook en zijn inwoners door de ogen van Meester Stein (als een alwetende verteller) en door de ogen van Trui, een meisje nog tijdens de slag. Als hij het verhaal niet meer af kan maken, neemt Trui deze taak van hem over.

In het dorp Mook wordt gespeculeerd over wie de vader van Trui is en langzaam wordt in het boek duidelijk dat het om een van Nassau moet gaan met wie haar moeder ooit een liaison heeft gehad. Tijdens de slag ziet ze hem weer en hij vertelt dat hij een kist heeft begraven met kostbaarheden op de Mookerheide en dat ze deze moet zoeken als hij het niet overleeft. De rest van hun leven zijn Nella en Trui bezig om deze kist te vinden.

Nicolasen heeft een mooie balans gevonden tussen een historisch passende vertelstijl (met mooie oude woorden als ‘speculaasvrijer’) en een vlotte vertelstijl. Het is erg interessant om te lezen, ik denk ook voor mensen die meer kennis van de geschiedenis hebben, maar zeker ook voor mijzelf als persoon die eigenlijk niet zo goed weet wat er nou gebeurde in de 80-jarige oorlog. Ook zitten er mooie parallellen in met het heden zoals blijkt uit onderstaand stuk (p. 89):

“De meeste dorpelingen zagen de vreemden liever gaan dan komen. Ze wantrouwden de vluchtelingen, bang als ze waren voor verlies van hun have en goed, voor concurrentie bij de loonarbeid en voor veranderingen in het dagelijks leven. Ze benoemden hun angst als de aantasting van hun godsdienst, ze bedoelden de eeuwenoude en vertrouwde rituelen waaraan ze zich in tijden van schaarste vastklampten.”

Dit boek laat ons nadenken over de geschiedenis en over het heden, wanneer zijn we Nederlander? Wanneer een vluchteling? En hoeveel generaties moet je in een dorp of land wonen om er echt weg te komen. Alleen daarom al is dit boek de moeite waard om te lezen.

vrijdag 30 juni 2017

Laurent Binet - De zevende functie van taal



De zevende functie van taal is een vreemd boek.
Voor mijn verjaardag (vorig jaar) kreeg ik ‘De zevende functie van taal’ van Laurent Binet. Ik was erg benieuwd naar het boek, zeker aangezien HhhH een groot (door mij ook ongelezen) succes was geweest. Aangezien ik geïnteresseerd ben in taal en wetenschappelijk onderlegd, was mijn verwachting dat ik het boek erg leuk zou vinden.

Dat kwam dus niet helemaal uit. De eerste honderd bladzijden vroeg ik me echt af wat voor boek het nu was. Hele hoofdstukken ging enkel over taal(wetenschap) en waren op een manier geschreven die voor mij niet te volgen was. Daarnaast is het verhaal in de vorm van een detective gegoten, wat ik niet had verwacht. De filosoof en semioticus Roland Barthes zou in het bezit zijn van ‘de zevende functie van taal’, een manier om macht uit te oefenen via taal (een beetje zoals in ‘Lexicon’ van Max Barry) en wordt aangereden en uiteindelijk omgebracht in de zoektocht hiernaar. Hij is omringd door allemaal (nu) bekende filosofen en (sociaal) wetenschappers wat wel erg leuk gedaan is. Zo komen we Bourdieu, Sartre en Foucault tegen.

De moord wordt onderzocht door rechercheur Bayard die zich laat bijstaan door een jonge universitair docent genaamd Simon Herzog die het universitair milieu voor Bayard moet doorgronden. Dan komt er een leuk stuk waarin we under cover gaan in een geheime debatclub waarbij leden hun vingers op het spel zetten om een hogere rang te behalen en komt de zoektocht naar de zevende functie van taal tot een hoogtepunt. Op dat moment dacht ik dat het boek ruim vier sterren zou krijgen en toen ging Binet de mist in. Het verhaal gaat op de kop, wordt grotesk en ongeloofwaardig en eindigt met een omkering, waarin Simon Herzog zich afvraagt of hij misschien een romanpersonage is en of hij dan nog invloed op het verhaal kan hebben. Op zich een leuke vraag, maar jammer dat het in de laatste 50 bladzijden uitgewerkt moet worden, dat lukt eigenlijk niet.

De gewone hoofdstukken (die niet uit een taalsyllabus overgeschreven leken te zijn) zijn goed geschreven, Binet heeft zeker humor en het boek was bij vlagen grappig en voor een groot deel nodigde het uit tot doorlezen, maar door het einde en alles wat er met Herzog gebeurd in Venetië kan ik het niet meer dan drie sterren geven.  Wellicht dat ik binnenkort HhhH nog een kans geef.

vrijdag 23 juni 2017

Hakan Nesser - De levenden en de doden in Winsford



De beste Nesser ooit
Vorig jaar bracht Hakan Nesser een bezoek aan het thrillerfestival in Zoetermeer waar hij zijn nieuwste thriller signeerde. Tot mijn grote spijt was ik ziek, maar mede-club-van-tiener Joyce bracht een gesigneerd exemplaar voor me mee. “Get well!” heeft Hakan er in geschreven. Dat is mij gelukt, maar de vraag is of dat met Maria ook het geval is, het hoofdpersonage uit ‘de levenden en de doen in Winsford’.
 
Maria Holinek heeft een leuk leven als presentatrice op de televisie dat wordt verstoord als in de publiciteit komt dat haar man wordt verdacht van verkrachting. Ze besluiten zich samen in te zetten voor de relatie en zes maanden te vertrekken en de Zweedse winter aan zich voorbij te laten gaan. Hun wegen scheiden elkaar en Maria komt terecht in Winsford in Engeland samen met haar hond Castor. Ze schrijven langzaam aan hun verhaal en bereiden een nieuw leven voor, een leven zonder Martin. Maar het wantrouwen naar en over haar man verdwijnt net zo moeilijk als hun oude leven samen.

Nesser heeft met ‘de levenden en de doden in Winsford’ een prachtig boek geschreven. Qua schrijfstijl is het vergelijkbaar met zijn Barbarotti-serie. Rustig en beheersd. Het mooiste is dat je het hele boek door je afvraagt wat er gebeurd is met Maria en haar man en telkens verandert het perspectief dat daarop gegeven wordt. Het is het spannendste boek dat ik dit jaar gelezen heb en misschien ook wel het best geschreven boek van het jaar. Na het leuke, maar wat tegenvallende Hemel boven Londen, weten we het nu zeker, Nesser is terug en hij kan zo veel meer dan goede thriller-series schrijven.

vrijdag 16 juni 2017

Jade Chang - De wangs vs de wereld



Feel-good roadtrip met humor
Er gebeurt zo veel in dit boek dat het moeilijk is om een beschrijving te geven die er recht aan doet. Het is een boek over immigratie, aanpassing, culturele botsingen en nostalgie. Over opgroeien zonder moeder, maar met geld. Over kiezen voor wat goed voelt en vasthouden aan wat was. Over oude rechten en nieuwe mogelijkheden. Maar vooral over een familie die elkaar weer wil vinden.

De familie Wang krijgt een grote klap te verduren als vader Charles failliet gaat. Als arme immigrant kwam hij naar Amerika en trouwde met de Chinese actrice die de moeder van zijn drie kinderen wordt. Zij overlijdt bij een helikoptercrash en laat Saina, Andrew en Grace achter met hun eigenwijze vader die ondertussen bouwt aan zijn make-up imperium. Als zijn nieuwste lijn mislukt en hij alles kwijt raakt beginnen ze aan een roadtrip door Amerika om een laatste lading make-up af te leveren op weg naar oudste dochter Saina die in New York woont.

Grace wordt van kostschool gehaald en baalt er van dat ze nu niet verder kan met haar modeblog en bijna al haar kleding achter moet laten. Nog erger is het als ze met haar vader en stiefmoeder Barbra dagen in de auto moet zitten om Andrew op te halen en naar Saina te gaan. Andrew wil het liefst stand-up comedian worden maar is helaas niet zo grappig. De meeste diepgang heeft dochter Saina die worstelt met haar gevoelens. Ze heeft de kunstwereld waarin ze beroemd is geworden vaarwel gezegd nadat ze is verlaten door haar vriend en probeert zich terug te trekken op het platteland van New York. Maar als ze moet kiezen tussen haar ex en haar nieuwe liefde weet ze niet wat ze moet doen.

Het boek is heerlijk om naar te kijken, de vrolijke kleuren zouden zo bedacht kunnen zijn door dochter Saina in één van haar kunstprojecten. Chang heeft ook een afwisselende vorm uitgekozen voor haar boek. Afwisselend lezen we hoofdstukken geschreven vanuit de verschillende leden van het gezin Wang en leren we stukjes van de geschiedenis van deze familie kennen. Het is, voor mij, een nieuw perspectief om Amerika te zien vanuit de Chinese migrant en dat maakt het boek interessant. Verder is het vooral een heerlijke feelgood roman, regelmatig grappig en met leuke personages. Soms iets te veel herhaling van gebeurtenissen omdat deze vanuit de verschillende personen herhaald worden, een steeds vaker voorkomende stijlvorm die mij maar zelden kan bekoren. Bovenal een vrolijk en zonnig boek dat samen met Manu Causse zo de koffer in kan.