Joachim Meyerhoff - Alle doden vliegen hoog

Leesbaar en grappig boek

Dit is het derde boek dat ik van Joachim Meyerhoff heb gelezen in zijn biografische romantrilogie en het eerste boek uit de reeks. Dat ligt niet aan mij, uitgeverij Signatuur heeft de boeken in een andere volgorde uitgebracht na het grote succes van het tweede boek in Duitsland. In ‘Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest’ vertelt hij over zijn jeugd als zoon van het hoofd van een psychiatrische kliniek, maar wel terugkijkend vanuit het heden. In ‘Ach, deze leegte, dezeverschrikkelijke leegte’ blikken we terug op de periode vanaf zijn 18 tot ongeveer zijn 22^e wanneer hij op de toneelschool zit en bij zijn excentrieke grootouders woont. In dit eerste deel ‘Alle doden vliegen hoog’ volgen we Joachim op zijn avontuur in Amerika.

Joachim besluit dat het Noord-Duitse stadje waar hij is opgegroeid is ontgroeid en dat het goed zou zijn om een jaar op uitwisseling naar Amerika te gaan. Doordat hij de vragenlijst zo onwaarschijnlijk mogelijk heeft ingevuld komt hij terecht in een streng gelovig gezin in Laramie, Wyoming met een onuitstaanbare gastbroer die het liefst niets met hem te maken heeft. Hij heeft het naar zijn zin in Amerika en maakt interessante observaties en dan gebeurt er iets wat we allemaal al weten (omdat we de andere twee boeken al gelezen hebben). Zijn vader belt dat zijn broer is overleden, auto-ongeluk. Hij vliegt naar huis voor de begrafenis maar gaat al snel weer terug. In Amerika wordt hij deel van het basketbalteam, leert een meisje kennen en vergeet dat zijn broer dood is. Want wat je niet verteld, is niet waar.

Meyerhoff heeft een erg vermakelijk boek geschreven over een puber in Amerika. Het is grappig om te zien hoe hij probeert om er bij te horen en hoe hij dat ook opnieuw moet leren als hij weer thuis komt. Een bijzondere ervaring dat zijn broer in dit boek zowel dood als levend is. In tegenstelling tot het vorige boek vond ik deze erg leesbaar en grappig. Een verademing haast.

'Alle Toten fliegen hoch' - trilogie

Alle doden vliegen hoog (eerste uitgave 2011, NL uitgave 2017)

Wanneer wordt het eindelijkweer zoals het nooit is geweest (eerste uitgave 2013, NL uitgave 2015)

Ach, deze leegte, deze verschrikkelijkeleegte (eerste uitgave 2015, NL uitgave 2016)

Joachim Meyerhoff – Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte

Een verhaal over het leven en de dood

Het kan mijn gebrek aan kennis over de Duitse literatuur zijn, maar de titel van het boek is een zin uit ‘Die Leiden des jungen Werther’ en geeft daarmee gelijk aan waar het boek over gaat, het leven en de dood. Als Joachim besluit om auditie te doen voor de toneelschool in München wordt hij daar tot ieders verbazing ook aangenomen. Hij besluit, bij gebrek aan woonruimte bij zijn grootouders Inge en Hermann in te trekken en vertelt zowel het verhaal van zijn twintig-zijn als het levensverhaal van zijn grootouders.

Meyerhoff heeft in dit vervolg op ‘Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest’ dezelfde fantastische vertelstijl te pakken als in zijn vorige boek. Op een droge maar betrokken manier beschrijft hij hoe de dagen en jaren in München zich voltrekken en hoe zijn grootouders steeds verder aftakelen tot het leven niet meer voor hen is weggelegd. Ondertussen wordt hij zelf volwassen en leert hij om zichzelf te zijn. Maar zoals hij zelf zegt:

‘Ik wilde incognito mezelf zijn’

En dat is precies wat niet lukt op de toneelschool. Je moet je niet verschuilen, maar waarachtig zijn en Joachim is dat volgens zijn docenten niet. Hierbij volgen ellenlange beschrijvingen van zijn medestudenten, docenten, oefeningen en optredens die hij doet op de toneelschool en van de manier waarop de docenten proberen om hem af te breken en weer op te bouwen als acteur. Deze setting sprak mij absoluut niet aan en ik heb me door een aantal hoofdstukken dan ook heen moeten worstelen.

Maar, het is bijzonder hoe een boek dat zo tegenvalt toch de moeite waard kan zijn om te lezen. Het valt tegen omdat het vorige boek van Meyerhoff zo mooi was en deze setting verveling bij mij uitlokt. Toch maken zijn schrijfstijl en de laatste drie hoofdstukken heel veel goed. De manier waarop hij de naderende dood van zijn grootouders beschrijft is prachtig, vol empathie en dan voel je opeens de waarachtigheid waar Meyerhoff op de toneelschool zo lang naar heeft verlangd.