Daniel Cole – Marionet

Tweede deel slaat de plank mis

Marionet is het tweede boek van Daniel Cole, de bewierrookte auteur van het boek Ragdoll, en het slaat de plank behoorlijk mis. Het lijkt er op dat Cole heeft willen voortbouwen op het succes van Ragdoll, maar daardoor niet genoeg heeft nagedacht over de leesbaarheid van zijn tweede boek.

Ik heb Ragdoll vorig jaar zomer gelezen en begon deze herfst vol spanning aan Marionet. Het boek lag al enkele weken op de plank en het heeft hetzelfde aantrekkelijke uiterlijk als Ragdoll. Een ‘gelijmde’ rug met draden die door de rug en het boek heenlopen.  Dit was bij Ragdoll erg toepasselijk aangezien er daar mensenlichamen aan elkaar genaaid werden om een ‘Lappenpop’ te maken. Marionet sloeg echter gelijk dood bij mij. Ik had geen idee meer hoe de personages zich tegen elkaar verhielden, was vergeten wat er met Fawkes was gebeurd en tastte dus behoorlijk in het duister. Waar andere auteurs zich schuldig maken aan ‘over telling’ om nieuwe mensen bij een serie te betrekken, is 

hier sprake van het tegenovergestelde.

Marionet heeft op de achterkant staan ‘slaat de ragdoll killer opnieuw toe?’. Het is leuk bedacht dat de nieuwe moordenaar zich geïnspireerd zou voelen door de moordenaar uit het vorige boek, maar het waarom wordt slecht uitgewerkt. Baxter wordt naar de VS gestuurd omdat er zowel in het VK als in de VS soortgelijke moorden worden gepleegd en niemand ziet de link. Ze heeft een onbetrouwbare partner (dat is niets nieuws voor haar gelukkig) en ze worden persoonlijk achterna gezeten.

Ondanks de grote hoeveelheden moorden, bloed, afslachtinstrumenten en ledematen wordt dit boek nergens spannend zoals Ragdoll dat wel was. Het psychologische element wordt niet goed uitgewerkt en pas aan het eind wordt het spannend als er geprobeerd wordt de grote afsluiting van de moordenaar tegen te houden. Gelukkig heeft Cole zijn gevoel voor humor niet verloren, ook in dit boek kun je gelukkig lachen. Het boek eindigt met de terugkeer van een oude bekende en dat is de enige reden dat ik misschien deel drie nog ga lezen. Ooit. 

Mohsin Hamid – Exit West

Magisch-realistische vertelling over vluchten

Als Nadia en Saïd elkaar bij een business cursus ontmoeten weten ze nog niet wat hun gaat verbinden. Nadia een stoere moderne vrouw met een eigen huis en een motor.  Ze vindt haar zelfstandigheid belangrijk, te belangrijk voor de potentiële liefde. Saïd is wat traditioneler en weet gelijk dat Nadia de mooiste vrouw is die hij ooit heeft ontmoet. Hij doet zijn best om haar steeds vaker te zien en beginnen een relatie op het dakterras van haar huis.

Door de toenemende spanningen in de stad waar ze wonen en de dood van Saïds moeder besluiten Nadia en Saïd dat het beter is bij elkaar te gaan wonen en wellicht op een dag te gaan trouwen. Als het te gevaarlijk wordt besluiten ze een mensensmokkelaar te betalen voor een deur, een exit, naar een betere wereld in het Westen. In het Westen blijken er ook spanningen te zijn en fundamentalisten en gebrek.

Hamid toont in ‘Exit West’ het verhaal van twee vluchtelingen en van de Westerse samenleving die aan het verstrakken is. Er is geen ruimte voor vluchtelingen in het Westen en dat leidt tot spanningen, gewelddadige uitbarstingen en de hulp van soms onwaarschijnlijke mensen. Het vertelt ook het verhaal van de spanning op het gezin en de relatie die ontstaat als je vlucht. Hoe je als twee individuen neerkomt in een nieuwe samenleving en daar allebei je plek moet zien te vinden zowel alleen als samen.

Bijzonder is Hamids schrijfstijl. Hij schrijft soms zinnen die een halve bladzijde beslaan en toch goed leesbaar zijn. Hij vertelt ook heel veel door te laten zien wat er gebeurd, zonder alles verder te willen verklaren. Hierdoor doet het me qua stijl erg aan Richard Russo denken. Bevreemdend in het boek zijn de uitstapjes naar willekeurige andere mensen, soms ‘autochtonen’ met een klein los verhaal in het grote verhaal. Over de vrouw in San Francisco die haar buurt helemaal heeft zien veranderen in een leven tijd of over de zwarte man die uit een kast stapt in een slaapkamer in Australië en door het raam verdwijnt. Hierdoor krijgt het boek een magisch-realistische uitstraling, zonder helemaal zweverig te worden.

Toch wringt er ook nog iets in het boek. Het is, bij vlagen, te zoetsappig, te makkelijk. De confrontaties tussen Nadia en Saïd blijven heel kalm, nergens zien we hun echt uit hun slof schieten of ongemakkelijke ruzies. Met een beetje meer ongemak kan de Man Booker Prize Hamid de volgende keer toch niet meer ontgaan.

Zwart (onder redactie van Vamba Sherif en Ebissé Rouw)

Bijzondere bundeling van (on)bekende Afro-Europese literatuur

De ondertitel van ‘Zwart’ is Afro-Europese literatuur uit de lage landen. In deze bundel, samengesteld en ingeleid door Vamba Sherif en Ebissé Rouw, vinden we (on)bekend talent uit Nederland en België met Afrikaanse roots. Hun verhalen gaan voor een groot deel over de spanning die het oproept om altijd met én in twee culturen te leven. Als anders te worden gezien. Te horen op een verbaasde toon; maar wat spreek jij de taal goed.

Deze zwarte mannen en vrouwen die in een witte maatschappij nog altijd in de minderheid zijn geven ons, als witte samenleving, een inkijkje in hun beleving van onze maatschappij. Zeer leerzaam, zeker als docent sociologie. Daarnaast laat deze bundel zien hoeveel onbekend(?) talent er nog is in Nederland. Veel van de auteurs hebben een boek geschreven of zijn bezig met het schrijven van een boek. Ik kijk in ieder geval erg uit naar meer van Nozizwe Dube, Olave Nduwanje en Seada Nourhussen.

Deze bundel is belangrijk omdat het een plek geeft aan een groep waarvan we in de traditionele literatuur nog maar mondjesmaat horen, terwijl zij hun plek in de online wereld al hebben veroverd. Het Nederlandse literaire landschap is niet meer zo homogeen als het was en het is mooi dat er nu plek komt voor nieuw talent die ook een nieuwe verhaal weten te vertellen, onder ander over hun hybride identiteit.

De bundel heeft wat mij betreft ook een goede verhouding tussen fictie en non-fictie, korte verhalen, beschouwingen, essays en jeugdherinneringen. Het enige wat mij niet zo beviel waren de twee verhalen van Ahmad Al Malik. Zweverige korte verhalen die me doen denken aan een boek dat ik nooit uit heb gelezen en nog steeds op mijn nachtkastje ligt als verhoging voor de wekker. Gelukkig zijn ook die verhalen kort.

Gelukkig zijn de meeste verhalen raak geschreven, bij tijd en wijle grappig en vertellen ze in weinig woorden een groot verhaal. Ik ben voor meer Afropese literatuur in het Nederlands.