Hanna Bervoets - Alles wat er was

Een bizar aannemelijk boek

In Alles wat er was wordt het verhaal van Merel verteld. Merel werkt bij de televisie en op zondagmiddag maken ze een verhaal over wonderkinderen. Dat verhaal wordt opgenomen in de school van wonderkind Joeri, met zijn moeder en leraar erbij en een opnameteam. Tijdens de opnamen is er een grote knal, er wordt opgeroepen om ramen en deuren gesloten te houden en niet naar buiten te gaan. De grote vraag is, wat gebeurt er met mensen, als individuen en als groep, als ze worden afgesloten van de buitenwereld, met een beperkte hoeveelheid eten en steeds minder de gemakken van de ‘oude situatie’ toen alles wat er was er nog gewoon was. We lezen de dagboekfragmenten van Merel die ze in een agenda van een van de schoolkinderen schrijft en zo volgen we hoe de groep steeds kleiner wordt en uit elkaar valt, tot er alleen maar was, wat er was.

Hanna Bervoets begint met een heel interessant gegeven, wat gebeurt er met een groep mensen als ze opgesloten zijn in een gebouw met beperkte middelen. Hoe ontstaat groepsvorming? Wie neemt de leiding? Waar ontstaat liefde? Het is een combinatie van Big Brother en Expeditie Robinson, maar dan zonder de opdrachten. Het is heel interessant om te zien welke mensen naar elkaar toe trekken en hoe de een na de ander de rationaliteit uit het oog verliest en ieder voor zich de keuze moet maken: gaan we naar buiten, naar het grote onbekende of blijven we binnen, waar er weinig voedsel is en we niet weten hoe lang we nog moeten wachten en wanneer het voedsel opraakt.

Bervoets heeft een prettige schrijfstijl. Haar roman leest makkelijk en vlot door, door het grote lettertype komt het wel wat over als een roman voor een jonger publiek (of juist voor de mensen met leesbrillen). De tijd verspringt continue en dat is soms wat verwarrend, al wordt aan het eind uitgelegd hoe het komt dat de blaadjes van haar dagboek door elkaar zijn geraakt. Ook blijf ik met een grote vraag zitten, wat doet Kaylem, de schoonmaker van de school op zondag in de school? Daarnaast merkte ik dat ik, ondanks dat het boek erg goed doorleest en er een goede spanningsboog wordt gecreëerd, iets mis. Ik wilde graag doorlezen maar aan het eind blijf ik zitten met een onbevredigend gevoel, is dit het nou? Ja, dit was alles wat er was.

Cijfer: 7,5

Jaume Cabré – De bekentenis van Adrià

Het beste boek van dit jaar

“En zoals Hopper zei dat hij schilderde omdat hij het niet onder woorden kon brengen, schrijf ik het op omdat ik het niet kan schilderen, hoewel ik het voor me zie. En ik zie het altijd zoals hij, door ramen en deuren die op een kier staan. En wat ik toen niet wist, kwam ik later te weten. En wat ik niet weet, verzin ik, en is ook waar. Ik weet dat je me begrijpt en me zult vergeven.”

Dit is één van de prachtzinnen uit Jaume Cabré’s ‘De bekentenis van Adrià’, het meesterwerk van een Catalaanse schrijver over een jongetje die als man probeert te begrijpen hoe zijn leven er uit heeft gezien en waarom. Adrià heeft Alzheimer en om niet nog meer verloren te laten gaan van zijn levensverhaal heeft hij het opgeschreven en aan zijn beste vriend Bernat gegeven, dat verhaal lezen we. De vriendschap van Adrià en Bernat begint op vioolles. Tot die tijd heeft Adrià vooral aanspraak aan zijn speelgoedfiguurtjes sheriff Carson en de indiaan zwarte Adelaar. Adrià is een goede leerling en kan moeiteloos talen leren, maar van zijn ouders moet hij op vioolles. Iets wat hij niet heel leuk vindt, totdat hij Bernat leert kennen, Bernat heeft meer talent op viool te spelen dan Adrià en komt voor hem op als hij een black-out krijgt op het toneel. Naast Adrià en Bernat is er nog een derde bijzondere hoofdpersoon in deze roman, de viool van Storioni. Vervlochten met het levensverhaal van Adrià wordt het verhaal van de viool van Storioni verteld, hoe hij is uitgezaagd uit bijzonder hout dat groeide uit een menselijk skelet bij een klooster en hoe die viool eeuwen Europese geschiedenis heeft meegemaakt. Adrià is heel erg nieuwsgierig naar het verhaal van de viool, waarom deze in zijn vaders kluis ligt en waar hij vandaan komt. De viool brengt echter altijd de liefde in gevaar.

            Ik hou nooit zo van mensen die in januari al zeggen dat ze het boek van het jaar hebben gelezen, maar dat is wel het gevoel dat ik nu (in maart) heb. Wat een prachtig boek. Het boek bestaat uit pure poëzie verpakt in een jasje van geschiedenis. Ik vind het heerlijk om te lezen hoe Adrià zich ontwikkeld, hoe zijn vriendschap met Bernat zich ontwikkeld en zijn liefde voor Sara ontluikt. Het is een boek dat de tijd voor je neemt en waar je zelf ook enkele weken voor uit moet trekken. Er spelen verschillende verhaallijnen door elkaar, die niet duidelijk worden aangekondigd, maar de schrijver weet mij zo mee te nemen in het verhaal dat ik geen moeite heb om ze uit elkaar te houden en met speels gemak neemt hij ons mee van de middeleeuwen naar het heden en van de jeugd van Adrià in de tijd van Franco naar de man die de viool bouwde waar het allemaal om draait. Wat mij betreft kan deze in het rijtje grote Barcelonaromans worden geschaard met Carlos Ruiz Zafón en Eduardo Mendoza. Ik vind het misschien zelfs wel beter. Als ik een nadeel moet noemen van dit boek is dat het 700 pagina’s is. Het is heerlijk om zo lang te kunnen genieten van een boek, maar het was te zwaar om mee te nemen in de trein. Een terechte nieuwe Grote Verhalen Verteller van Signatuur.

Peter Delpeut - Kruisverhoor

Een eenzame politieman
In ‘Kruisverhoor’ volgen we Martin Jansen, een politierechercheur in Den Helder die verlof heeft omdat zijn moeder op sterven ligt. Terwijl hij bij zijn moeder op bezoek gaat houdt hij zich zijdelings bezig met een zaak door een collega met een drankprobleem te helpen. Zij wil hem vooral bij de zaak betrekken omdat de verdachte, het meisje V. op zijn ex-vriendin Kirstin lijkt. Langzaam krijgen we het verhaal van Martin en Kirstin te horen, een verhaal van een verloren liefde. Tegelijkertijd volgen we de verwikkelingen in de zaak V. waarin een babylijkje is gevonden, waarvan V. niet de moeder blijkt te zijn, maar waar is haar baby dan?

Ik vind het een ontzettend mooi boek. Delpeut heeft een prettige schrijfstijl en neemt je mee in de verlatenheid van het sterven en de eenzaamheid van Martin Jansen. Martin is een tragisch figuur met een goed hart en ergens, misschien ook wel doordat het veelvuldig sneeuwt in het boek, deed hij me denken aan Kurt Wallander. Een eenzame man, maar met het hart of de goede plaats. Op de achterkant van het boek staat ‘een psychologische roman die speelt met het genre van policier’. Daar ben ik het erg mee eens. Het is vooral een boek over verlies en een gebrek aan liefde. Maar de verschillende verhaallijnen, de persoonlijke van de rechercheur en zijn collega en het misdaadverhaal van de dode en de vermiste baby komen mooi samen. Aan het eind van het boek kon ik maar één ding denken: hadden we maar meer van zulke auteurs in Nederland. Een echte aanrader als je van boeken houdt die je raken.

Jane Casey - De laatste dochter

De laatste dochter is het derde deel in de serie van Jane Casey met Maeve Kerrigan in de hoofdrol. Het boek begint met een gruwelijke dubbele moord op een moeder en dochter, Vita en Laura. De tweelingzus van Laura, Lydia, vindt haar moeder en zusje vermoord in de woonkamer en slaat alarm. De vader blijkt knock-out in de slaapkamer te liggen. Maeve Kerrigan en haar partner Derwent staat de taak te wachten deze moordzaak uit te zoeken. De vader van Laura is een invloedrijke advocaat die de nodige vijanden heeft gemaakt. Maar of het motief van de moord bij hem ligt blijkt de vraag als alle leden van het gezin geheimen blijken te hebben die ze niet aan de politie willen of kunnen vertellen.

            Ondertussen volgen we natuurlijk ook het persoonlijke leven van Maeve. Sinds de baas erachter is gekomen dat ze een relatie had met één van de teamleden (Rob) is hij in een ander team gaan werken en dat doet hun relatie niet alleen maar goed. Zeker niet als ook haar stalker weer opduikt. Een heerlijk vervolg op de eerste twee delen ‘Brandbaar’ en ‘Vergelding’, waarin we Maeve hebben leren kennen als een doorzetter en een hartstochtelijk persoon. Ze heeft hart voor de zaak en past er voor zich voor iemand anders zijn karretje te laten spannen. Een heerlijke hoofdpersoon om je mee te vereenzelvigen als semi-feministe.

            Jane Casey is een ontzettend goede thrillerschrijfster. Ze heeft weer een goed plot neergezet waar je niet zo maar achter komt (en in mijn geval niet achterkwam), maar waarvan je denkt, dat ik dat nou niet gezien heb! En dat zijn de beste in mijn ogen. De hoofdpersoon is aannemelijk en sympathiek en ik kan niet wachten tot er een vierde deel uitkomt. Ze weet namelijk naast een goed afgerond verhaal per boek ook een goede doorlopende verhaallijn te schrijven waardoor je alleen maar meer Maeve wilt. 

Oordeel: 8+

Juan Gabriel Vásquez – Het geluid van vallende dingen

Meesterverteller uit Colombia

In Het geluid van vallende dingen (el ruido de las cosas al caer) zien we een bijna-dertiger op zoek naar zijn eigen leven en het verleden van een bijna-vreemdeling. Antonio Yammara is docent rechten aan de universiteit en zijn liefje blijkt net zwanger te zijn van hun kind als hij neergeschoten wordt in Bogotá (Colombia). Hij wordt daar niet alleen neergeschoten, zijn bijna-vriend Ricardo Laverde wordt als eerste geraakt en overlijd ter plekke. Antonio overleeft het ongeval, maar blijft zitten met veel angst en veel vragen. Wie ben ik? Hoe is het om in dit land op te groeien? Waarom werd Ricardo doodgeschoten? Waarom werd ik ook beschoten? Antonio en Ricardo kenden elkaar niet goed, ze waren biljartvrienden die nauwelijks iets over elkaars privéleven wisten. Maar door al die vragen gaat Antonio op zoek en hij leert het verleden van zijn vriend kennen via Ricardo’s dochter Maya.

Dit is de eerste roman die ik lees van Vásquez en wat opvalt is het gemak waarmee hij schrijft. De zinnen lijken als vanzelf op het papier te verschijnen en het hele boek leest heel makkelijk weg. Ik vind het qua vertelstijl nog het meest lijken op de boeken van Ruiz Zafón. Een goed oog voor detail en meerdere verhaallijnen die bij elkaar komen. Zo volgen we aan de ene kant de familiegeschiedenis van Maya en Ricardo, wat tegelijkertijd ook de ontwikkeling in Columbia in de jaren tachtig en negentig weergeeft. Aan de andere kant volgen we de innerlijke strijd van een kind van die jaren, Antonio, die moeite heeft om zich rustig te voelen in Bogotá en in zijn gezin en dus eigenlijk zijn leven. De rode lijn door het verhaal is uiteraard het geluid van vallende dingen en de rol van vliegen en piloot zijn in hun leven.

Signatuur heeft met Vásquez weer een veelbelovende jonge (1973) auteur toegevoegd aan hun Grote Verhalen Vertellers reeks. Het boek is vlot geschreven, met een goed oog voor detail en je kunt niet anders dan sympathie voelen voor de hoofdpersoon en het land waarin hij leeft. Het enige wat ik jammer vind is het open einde van het boek, maar dat is volledig persoonlijk en doet niet af aan het boek, ik heb toch altijd het liefst een gesloten en gelukkig eind van een boek.

Oordeel: 8,5